درمان ویروس نقص ایمنی انسان (HIV)

یک متخصص تغذیه در شیکاگو پشت خط تلفن است و سعی می کند با کسی که به تخصص وی نیاز دارد، قرار ملاقاتی بگذارد. (خب، چهارشنبه در شیکاگو هستم، پنجشنبه را در شارلوت و فکر می کنم جمعه در محل شما باشم. دوشنبه در ایندیاناپولیس هستم ..). کید فیلدز – گاردنر، زنی است که هر فرد مبتلا به ویروس نقص ایمنی انسان (HIV) می خواهد وی را ملاقات کند. او سرپرست خدمات پزشکان مشاور موسوم به لبه برنده است. این افراد، گروهی از متخصصان تغذیه اند که از تخصصشان برای تنظیم و کنترل برنامه های تغذیه ای HIV جهت بیمارستان ها، کارگاه های صنعتی و اشخاص حقیقی در سراسر کشور استفاده می کنند. فیلدز- گاردنر کسی است که سعی دارد در زندگی مبتلایان به HIV ویروسی که دستگاه ایمنی را تخریب می کند و موجب ایدز می شود، تغییر مطلوبی ایجاد کند.

فیلدز – گاردنر پرحرارت است. پزشکان از او با احترام یاد می کنند. افرادی که آزمایش HIV مثبت دارند برایش احترام زیادی قایلند. او اطلاعاتی دارد که ممکن است به افراد کمک کند تا بیش تر زنده بمانند.

بررسی ها نشان می دهند که اکثر افراد HIV مثبت احتمالا در مراحل مختلف بیماری دچار کمبودهای شدید گروهی از ویتامین ها و مواد معدنی می باشند. اما در زمینه کشف دقیق کمبودها و چگونگی اصلاح آنها، فیلدز – گاردنر و همکارانش در مرکز مراقبت HIV کم تر از کاشفان بزرگ دنیای پزشکی نیستند.

مثلا مطالعه ای در دانشگاه میامی بر روی دوازده مرد HIV مثبت، نشان داد که ۶۷ درصد آن ها حداقل دچار یک کمبود تغذیه ای بودند، در حالی که ۳۶ درصد آن ها بیش از یک کمبود تغذیه ای داشتند. سی درصد از لحاظ ویتامین ۶B دچار کمبود بودند، سی درصد از نظر روی، بیست درصد از لحاظ ویتامین E، شانزده درصد از نظر ویتامین A و یازده درصد از لحاظ ویتامین ۱۲B کمبود داشتند.

هیچ کدام از این مردان دچار علائم کمبود تغذیه ای – مثلا خستگی مفرط یا فراموشی – نبودند و اکثر آن ها رژیم های غذایی متعادلی مصرف می کردند که شامل تمام مقادیر مجاز و توصیه شده مواد مغذی بود. بسیاری از آن ها از مکمل ها نیز استفاده می کردند. مثلا وقتی ویتامین ۱۲B ارزیابی شد، فقط مردانی که ۲۵ برابر مقدار توصیه شده از این ویتامین مصرف می کردند، دارای سطح کافی ۱۲B بودند.

بدنی که نمی تواند مقاومت کند

چرا بدنی که به خوبی تغذیه شده است، دچار تقریبا شش کمبود تغذیه ای می شود؟

فیلدز- گاردنر می گوید: «تغذیه در HIV پیچیده است. در برخی موارد، این ویروس ممکن است به طور غیر مستقیم به جدار روده صدمه بزند و جذب مواد مغذی را دچار مشکل کند. پزشکان می دانند که عفونت های
فرصت طلبی نظیر ویروس ها و باکتری های روده ای، در مبتلایان به HIV شایعند و می توانند قابلیت بدن را برای جذب مواد مغذی تحت تأثیر قرار دهند. اغلب در مبتلایان به HIV، علاوه بر تغییرات متابولیک ناشی از سایر بیماری های کبد یا لوزالمعده، اسهال دارویی و سوء جذب دارویی نیز دیده می شود، که این عوامل هم به کاهش میزان مواد مغذی خون کمک می کند. آنچه موجب پیچیده تر شدن وضعیت می شود آن است که ظاهراً سرعت مصرف مواد مغذی در بدن این افراد افزایش یافته است و این احتمال وجود دارد که واقعا این مواد مغذی به طریق دیگری به مصرف می رسند.

متخصصان در مورد همه این عوامل منجر به سوءتغذیه، که سه اثر عمده بر بدن افراد مبتلا به HIV می گذارد، اتفاق نظر دارند. سوء تغذیه در کاهش وزنی که اغلب به نشانگان تحلیل رفتن بدن می انجامد سهیم است؛ در این نشانگان ده درصد کل وزن بدن، عمدتأ عضله خالص، از دست می رود. این حالت می تواند از تأثیر داروهایی بکاهد که برای طولانی کردن عمر تجویز می شود یا آنکه سميت سایر داروها را افزایش دهد. سوء تغذیه می تواند سلول های از قبل سرکوب شده دستگاه ایمنی را در برابر HIV، عفونت های فرصت طلب و حتی سرطان هایی که اغلب در طی عفونت HIV سعی در یافتن جای پایی برای خود دارند، بیش تر تضعیف کند.

فیلدز – گاردنر می گوید: «هر نوع سوء تغذیه ای می تواند موجب عملکرد نامناسب دستگاه ایمنی شود.»

مثلا، کمبود ویتامین ۶B می تواند تعداد سلول های قاتل طبیعی را که دستگاه ایمنی برای مقابله با ویروس ها در اختیار دارد، کاهش دهد. کمبود ویتامین ۶B مستقیما تعداد سلول های۴CD، نخستین خط دفاعی دستگاه ایمنی در برابر HIV را کاهش می دهد. در حقیقت از آنجا که HIV ابتدا به سلول های ۴CD حمله می کند، پزشکان با شمارش تعداد سلول های ۴CD در نمونه خون می توانند به چگونگی دفاع دستگاه ایمنی شخص در برابر تهاجم HIV پی ببرند.

درس بتا – کاروتن

هر چند سوء تغذیه در مبتلایان HIV شایع است، ولی در مورد علت و نحوه برخورد با آن نقطه نظرهای بسیار زیادی وجود دارد.

فیلدز – گاردنر می گوید: «هر چند ظاهرا آشکار به نظر می رسد که باید هر کمبودی را جبران کرد، ولی در مورد این بیماران ما نمی دانیم که آیا برای ایجاد این کمبود هدف خاصی وجود داشته است یا نه، لذا مجبوریم احتیاط کنیم. ما باید کمبود را کشف کنیم، روش سعی و خطا را به کار گیریم، سپس نتایج را در ارتباط نزدیک با آزمایش های خون و سایر آزمایشها ارزیابی کنیم.»

مثلا بررسی هایی در دانشگاه علوم بهداشتی اورگون در پورتلند نشان دادند که میزان کاروتنوئیدها – لوتئین، آلفا-كاروتن، بتا – کریپتوگزانتین و مشهورترین آن ها یعنی بتا کاروتن – در ابتدای عفونت HIV کاهش می یابد و با پیشرفت بیماری، کاهش این مواد مغذی هم شدت پیدا می کند.

از آن جا که مشخص شده است کاروتنوئیدها میزان آن دسته از مواد شیمیایی بدن را که با آثار مخرب HIV مقابله می کنند افزایش می دهد، منطقی به نظر می رسد که شما برای بالا بردن سطح کاروتنوئیدها هر کاری را که
می توانید انجام دهید مانند مصرف مکمل های بتا- کاروتن.

اما ممکن است در مواردی این طور نباشد. پژوهشگران در اورگون به دقت این آزمایش را انجام دادند و متوجه شدند که گروهی از افراد HIV مثبت وجود دارند که بتا- کاروتن برایتان مفید است و زیر گروهی نیز وجود دارند که بتا- کاروتن واقعاً برایشان مضر است. مشکل این جاست که هیچ کس نمی تواند از قبل بگوید چه کسی در چه گروهی قرار خواهد گرفت.

به گفته فیلدز – گاردنر، بدن افراد مبتلا به یک بیماری خاص ممکن است به همان طریقی که بدن افراد سالم از مواد مغذی بهره می برد، از این مواد استفاده نکند. مثلا اگر افراد سالم بیش از نیاز بدنشان از بتا- کاروتن استفاده کنند، نارنجی رنگ می شوند. «ولی ما گزارش هایی داشتیم از افرادی که نشانه های مسمومیت با بتا-کاروتن، از جمله افزایش تری گلیسریدها، را داشته اند بدون آنکه ابتدا نارنجی رنگ شوند. این موضوع در مبتلایان به بیماریهای لوزالمعده نگران کننده است.» (تری گلیسریدها، مولکول های چربی خون هستند که نشانه هایی برای بیماری قلبی محسوب می شوند.)

تغذیه افراطی

به یاد داشته باشید که تغذیه تکمیلی با مواد مغذی مختلف در افراد HIV مثبت می تواند مشکلات غیرقابل انتظاری را به وجود آورد؛ متخصصان HIV به طور مرتب در حال بررسی تغذیه افراطی به عنوان عامل تعیین کننده در نبرد علیه ایدز می باشند. تغذیه، درمان اولیه علیه این ویروس نیست؛ بلکه انواعی از داروها که برای کند کردن سرعت تکثیر ویروس طراحی شده اند درمان استاندارد محسوب می شوند. اما بسیاری از متخصصان فکر می کنند که غلبه در جنگ تغذیه ای می تواند حداقل کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد یا حتى مدت زندگی وی را طولانی تر کند.

مثلا، یک بررسی شش ساله در دانشکده بهداشت جانز هاپکینز در بالتیمور نشان داد که هر چه میزان مصرف تیامین، نیاسین و ویتامین C چه از طریق غذاها و چه از طریق مکمل ها بیش تر بود، پیشرفت ایدز کم تر بود. مصرف نه تا بیست هزار IU ویتامین A در روز، دو تا چهار برابر نیاز روزانه، با ۴۳ درصد کاهش در خطر پیشرفت ایدز همراه بود، هرچند مصرف مقادیر بیش از این با افزایش خطر پیشرفت ایدز ارتباط داشت. (مقدار نیاز روزانه ویتامین A پنج هزار IU است.)

مصرف ویتامین های ۱۲B، D و E ، همچنین کلسیم، اسید فولیک، آهن و مس به هیچ وجه با ایدز ارتباطی ندارد. اما افزایش مصرف روی واقعا با افزایش خطر ایدز همراه است. مردانی روی زیاد مصرف می کنند بیش تر به ایدز مبتلا می شوند.

دکتر نیل ام. اچ. گراهام، دانشیار اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت جانز هاپکینز، می گوید: «شواهد روز افزونی وجود دارد مبنی بر این که مصرف مواد مغذی کمیاب ممکن است به حفظ کیفیت مطلوب دستگاه ایمنی بدن جهت مقابله با این ویروس کمک کند.»

او می گوید: «از سوی دیگر، توجه به این نکته مهم است که مکمل های تغذیه ای بدون تردید درمان قطعی ایدز نیستند. به نظر می رسد به رغم مصرف مکملها، ویروس به پیشرفت خود به سمت ایدز ادامه می دهد، اما سرعت پیشرفت کاهش می یابد.»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>