میوه ­ها و سبزی جات (قسمت دوم)

میوه ­ها و سبزی جات

رنگ آبی  

“آنتوسیانین” ها و “فنول” ها که به گروهی از میوه­  ها و سبزی جات رنگ آبی می ­دهند، آنتی ­اکسیدان­ های قوی هستند که تأثیر مخرب رادیکال ­های آزاد ایجاد شده توسط سوخت و ساز سلولی را متوقف می­ کنند.

جدول شماره (۸)

فهرست میوه­ ها و سبزی جات آبی بنفش حاوی بیشترین مقدار انتوسیانین و پلی فنول

فهرست میو ه­جات و سبزی جات بنفش بهترین منابع آنتوسیانینفهرست میوه­ ها و سبزی جات بنفش بهترین منابع پلی فنول
بلوبری

انگور قرمز

شاتوت

میوه­های جنگلی قرمز- بنفش

آلو قرمز خشک

انگور

بادنجان

آلوقرمز

این آنتوسیانین­ ها مواد ضد سرطانی هستند که با اثر “پرو – آپوپتوتیک” با ایجاد سرطان ­ها در بدن مقابله می­ کنند، به عبارت دیگر سبب نابودی سلول ­هایی می ­شوند که میراث ژنتیکی آن­ ها مخدوش است.

آنتوسانین­ ها همچنین می­ توانند بطور مؤثر اشعه یو وی آفتاب را که در مجاورت پوست تأثیرات سرطان زا دارد، جذب کرده و از ابتلا به سرطان پوست جلوگیری کنند. پس اگر در معرض تابش آفتاب قرار دارید و یا پیش از این به سرطان پوست مبتلا بوده­اید از میوه­ ها و سبزی جات حاوی آنتوسیانین­ ها استفاده کنید.

بررسی­ های بعمل آمده همچنین حکایت از آن دارد که این مواد با محدود کردن تکثیر سلول­های مخاط روده بزرگ می­توانند از بدن در برابر ابتلا به سرطان روده محافظت کنند، همچنین در مورد نوعی از آنتوسیانین­ ها به نام “دلفینیدین” گفته می ­شود که می ­تواند از بروز سرطان کبد، جلوگیری بعمل آورد. مولکول ­های این ماده می ­توانند گیرنده­ های عامل تکثیر سلولی­ و به ­ویژه تکثیر سلول ­های ایپدرمال (لایه خارجی) را از فعالیت بازدارند.

رنگ زرد سبز

رنگ زرد – سبز میوه­ ها و سبزی جات نیز از وجود “لوتئین” و “گزانتین” که رنگدانه­ هایی متعلق به خانواده “گزانتوفیل” است، ناشی می ­شود. گزانتوفیل، خود به خانواده کاروتنوئید ها تعلق دارد.

جدول شماره (۹)

فهرست میوه­ ها و سبزی جات زرد سبز حاوی بیشترین مقدار لوتئین

فهرست میوه ­ها و سبزی جات زرد سبز حاوی بهترین منابع لوتئین

 

کلم کال اسفناج کاهو بروکلی

نخود سبز- طالبی نارنجی کیوی

برگ سبزی جاتی چون خردل و شلغم

لوتئین با متوقف کردن چرخه سلولی از تقسیم بی­رویه سلول جلوگیری کرده و سبب مرگ برنامه ریزی شده سلول ­های ناسالم می­ شود. این ماده بر سلول­ های سرطانی شده پوست، پانکراس، کبد و خون مؤثر است همچنین تأثیر مشابه این ماده بر روی سلول ­های پروستات بر روی نمونه موش ­های آزمایشگاهی مشاهده شده است.

رنگ سفید یا کرم

میوه­ ها و سبزی جات سفید و یا کرم رنگ خود به سه گروه سیر و پیاز، تُرُب­ها و کاسنی و در آخر سویا تقیم می ­شوند.تحقیقات متعدد صورت گرفته بر روی نمونه ­های انسانی ثابت کردند که مصرف سویا به دلیل غنی بودن این خوراکی از استروژن گیاهی خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش می ­دهد. با استناد به شیوه عملکرد سویا در بدن و وجود مقدار فراوان استروژن گیاهی موجود در آن می­توان به دلیل این مسئله پی برد که چرا زنان ژاپنی کمتر از زنان اروپایی و آمریکایی به سرطان سینه مبتلا می ­شوند. این امر از آنجا ناشی می ­شود که زنان ژاپنی بیش از زنان اروپایی و آمریکایی از “توفو” استفاده می ­کنند. تحقیق صورت گرفته در این باره نشان داد که در سال­ های ۱۹۹۰ میلادی هر زن ژاپنی ۴ کیلوگرم پنیر سویا خورده است و این در حالی است که هر زن در اروپا و آمریکا تنها ۱۵۰ گرم از ماده غذایی استفاده کرده است. همچنین به نظر می­ رسد که مصرف زیاد سویا خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را در زنان یائسه کاهش ­دهد. مواد موجود در سویا همچنین خطر ابتلا به سرطان معده را هم کاهش می ­دهد؛ همچنین مطالعات نشان می­ دهند که مصرف شیر سویا می ­تواند در بدن افراد خطرپذیر در برابر سرطان پروستات نقش حفاظتی ایفا کند. سویا حاوی “ساپونین” و “جنیستئین” است که می­ توانند رگ ­های خون ­رسان به تومور را مسدود کنند؛ این عمل سبب توقف خون­ رسانی و در نتیجه مرگ سلول­های سرطانی می ­شود.

گروه دوم، تربچه، ترب سفید، ترب کوهی و کاسنی را شامل می ­شود. این سبزی جات کالری زیادی ندارند و در عوض مصرف قابل توجه آن­ها می­ تواند خطر ابتلا به سرطان معده را ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش دهد. پس خوردن آن ­ها را از یاد نبرید!

پیاز و سیر به همراه مشتقاتشان، سومین دسته این گروه را تشکیل می ­دهند و حاوی “آلیسین”، یکی از قوی ­ترین آنتی­اکسیدان ­ها، ضد ویروس­ ها، ضد سرطان ­ها و سم­ زداها هستند. برای به­ دست آوردن عصاره آلیسین موجود در سیر باید پوست آن را گرفته و سپس آن را له کنید. اگر سیر را با پوست حرارت دهید، این آنزیم بصورت غیر فعال باقی می ­ماند. سیر درصورتی که له شده و یا به صورت قطعات بسیار ریز خرد شود، اثر بخشی بهتری خواهد داشت.

پیاز و سیر نقش بسیار مؤثری در کاهش ابتلا به سرطان معده ایفا می­ کنند؛ بطوری که خطر ابتلا به این نوع سرطان را در افرادی که به میزان زیاد از این سبزی جات استفاده می ­کنند تا ۴۰ درصد کاهش می­ دهد. حتی به نظر می ­رسد که تأثیر مشابه این مواد خوراکی خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را هم کاهش دهد.

پس تا اینجا مشاهده کردید که رابطه­ ای قطعی و بسیار پیچیده میان مصرف میوه ­ها و سبزی جات و انواع سرطان وجود دارد. همچنین می ­توان به طور کلی، عنوان کردن که مصرف این خوراکی­ ها تأثیر قابل توجهی در کاهش خطر ابتلا به سرطان دارد. این خاصیت، تنها از نقش ترکیبات شیمیایی گیاهی این مواد و نیز برخورداری آن­ ها از خواص ویژه ­ای که با روند سرطانی شدن سلول ­ها مقابله می­ کند، ناشی نمی­ شود و دو دلیل دیگر نیز دارد.

ازسویی میوه ­ها و سبزی جات، خوراکی­ های کم کالری هستند که خوردن آن­ ها از چاقی ناشی از پر شدن معده و سیری جلوگیری می­ کند. همچنین این مواد حاوی مقدار فراوانی از قندهایی همچون فروکتوز است که کمترین شاخص قند خون را دارد و مصرف آن­ها سبب تحریک اشتها نمی ­شود. به این ترتیب مصرف میوه­ ها و سبزی جات از چاقی که در ادامه مباحث آن را بعنوان یکی از عوامل بروز سرطان، معرفی خواهیم کرد، جلوگیری می ­کند.

دومین دلیل آن که این خوراکی ­ها معمولاً سرشار از فیبر هستند. مطالعات فراوانی که از مدت ­ها پیش تا کنون صورت گرفته، تأیید می ­کند که فیبر موجود در مواد خوراکی به میزان محدود اما مؤثر و حتمی، خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را کاهش می ­دهد.

در کل، می ­توان چنین نتیجه­ گیری کرد که بیشتر میوه ­ها و سبزی جات به طور مستقیم و یا غیر مستقیم برای سلامت انسان مفید هستند.

آیا می­ توان گفت که میوه ­ها و سبزی جات هیچ مشکلی برای سلامت ما بوجود نمی ­آورند؟ آیامی­ توان از درستی این نتیجه­ گیری مطمئن بود؟

مواد سمی به نام نیترات ­ها و آفت ­کُش­ ها

این بار نیز مانند همیشه، مشکلی وجود دارد تا نتوانیم با خیال راحت از موادی ضد سرطان مانند میوه­ ها و سبزی جات استفاده کنیم. در حقیقت این خوراکی­ ها خود به دلیلی که قرار است به آن بپردازیم، خود منشأ اصلی مواد سرطان زای خوراکی است. در کنار فلزات سنگین و پلی ­کلروبی­ فنیل­ ها موجود در برخی از ماهی ­ها، آرسنیک و دیگر مواد سمی موجود در آب ­ها که وارد آب شیر و یا حتی آب ­های بسته­ بندی شده می ­شود، باید این را هم بپذیریم که در میوه ­ها و سبزی جات نیز نیترات ­ها، آفت ­کُش ­ها و سایر ترکیبات شمیایی بسیار سمی وسرطان زا وجود دارد. همچنین امروز می ­دانیم که استفاده از سبزی جات آلوده راه ورود ۷۰ درصد از نیترات ­وارد شده به بدن محسوب می ­شود. همچنین می­ دانیم که ۵ تا ۲۰ درصد از نیتراتی که توسط خوراکی ­ها وارد بدن می ­شود، توسط فلور باکتریایی دستگاه گوارش به نیتریت و سپس به ترکیبات “ان  نیتروزو” که بسیار سرطان زا هستند، تبدیل می ­شود. به این دلیل است که باید در مصرف سبزی جات نیز محتاط باشیم.

یک پژوهش کانادایی نشان داده است که در ۱۵ درصد محصولات کشاورزی موجود در بازار، بقایای آفت­کش های استفاده شده در اراضی زراعی وجود دارد.

اخیراً نیز کار گروه محیط زیست در فرانسه، نتیجه پژوهشی را بر پایه ۸۷ هزار آزمایش که در سال­ های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۷ میلادی در خصوص بررسی میزان آفت ­کُش ­های موجود در ۴۷ نوع میوه و سبزی صورت گرفته بود، منتشر کرد. انتشار نتیجه این پژوهش ­ها به منزله بصدا در آمدن آهنگ هشدار بود و نشان داد ، فردی که روزانه ۱۲ نوع میوه و سبزی بسیار آلوده را می ­خورد، بطور متوسط روزانه ۱۰ واحد آفت­ کش را می ­بلعد. در حالی که خوردن ۱۵  نوع میوه و سبزی که کمترین میزان آلودگی را دارند، بدن فرد را بطور متوسط در معرض ۲ واحد آفت کش قرار می ­دهد.

جدول شماره (۱۰)

مختصری از نتیجه کنترل محتوای سموم آفت­کش موجود در میوه­ ها و سبزی جات که در سال ۲۰۰۴ میلادی صورت گرفت

مواد خوراکیتعداد موارد آزمایش شدهنمونه­های حاوی باقی­مانده آفت­کش ها (۰/۰)نمونه­های سالم (۰/۰)
ساقه کرفس۱۱۲۷۴۵
توت فرنگی۱۱۲۱۳۳۰
بادنجان۳۰۱۰۷۳
سیب­زمینی۱۰۷۷۵۰
پرتقال۱۰۳۵۱۵
هویج۱۲۷۲۶۸
سیب۲۹۵۱۱۸
گلابی۱۰۸۱۴۴
کدو۷۹۱۸۶
کیوی۳۰۰۸۳

در سال ۲۰۰۷ میلادی، سازمان فرانسوی نظارت بر سلامت و ایمنی مواد خوراکی موجود در بازار، تحقیقاتی را بر روی ۳ هزار و ۷۴۲ نمونه از سبزی جات، میوه­ ها و غلات موجود  در بازار این کشور ترتیب داد که نتیجه آن وحشتناک بود: میزان سموم آفت­ کش باقی مانده در ۲/۷ درصد از سبزی جات و ۵/۸ درصد از میوه ­های موجود در بازار بسیار بیش از مقدار طبیعی بود. بیشترین مقدار این سموم در فلفل­دلمه ­ای، گوجه ­فرنگی، تره ­فرنگی، کاهو، توت­ فرنگی، نارنگی پوست نازک و انگور وجود داشت و این مواد هرکدام به میزان متفاوت حاوی سموم آفت­ کش بودند.

جدول شماره (۱۱)

نتیجه تحقیقات کنترل میزان سم موجود در سبزی جات و میوه ­ها

 کاملاً سالمکمتر از حد معمول سمیبیش از حد معمول سمیتولیدات بیش از حد معمول سمیتولیدات کمتر از حد معمول سمی
سبزی جات%۷/۵۸%۱/۳۴%۲/۷فلفل ­دلمه­ ای

فلفل

گوجه ­فرنگی

تره ­فرنگی

کاهو

اسفناج

هویج

سیب ­زمینی

خیار

میوه ­ها%۷/۲۹%۸/۶۱%۵/۸توت­ فرنگی

نارنگی پوست نازک

انگور

هلو

موز

سیب

اقدامات بهداشتی در استفاده از مواد خوراکی چه باید بکنیم؟

جدای از آنکه باید ترجیحاً از محصولات زراعی تولید شده با استفاده از آفت ­کش­ های زیستی و کم خطر استفاده کنیم، باید میوه­ ها و سبزی جات مورد مصرف را به دقت و مدت زیادی بشوئیم. البته باید بدانیم که تنها آب کشیدن، سموم آفت ­کش را از آن ­ها نمی ­زداید. از آنجا که بسیاری از این سموم حلال در چربی هستند و با آب شسته نمی ­شوند، در شستشوی این خوراکی ­ها باید دست کم از یک شوینده استفاده شود.

پوست کندن میوه ­ها و سبزی جات به میزان قابل توجهی از آلودگی آن­ ها به سموم می ­کاهد، اما در عین حال پوست میوه­ ها و سبزی جات علاوه بر دارا بودن خواص تغذیه ­ای، محتوی مقدار قابل توجهی از ویتامین ­ها و مواد معدنی است. با این حال، حتماً برای استفاده از کلم و کاهو در سالاد، برگ­ های رویی آن را جدا کنید. همچنین استفاده از برس برای شستشوی توت­ فرنگی و تمشک در زدودن سموم از این میوه ­ها مؤثرتر است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>