ویتامین C

مقدار نیاز روزانه: ۶۰ میلی گرم

منابع خوب غذایی: آناناس، گل کلم، فلفل، طالبی، توت فرنگی، پرتقال، کیوی و گریپ فروت تو سرخ

دکتر لینوس پاولینگ در سن ۹۳ سالگی بر اثر سرطان فوت کرد. اما در موسسه علم و طب لینوس پاولینگ در پالوآلتو کالیفرنیا، و در آزمایشگاه های پژوهشی کشور، میراث علمی وی هنوز زنده است. متخصصان هنوز به بررسی آثار شفابخش ویتامین C، یا اسد آسکوربیک، ادامه میدهند.

استفان لوسن، سرپرست امور اجرایی این موسسه می گوید: ما در حال انجام دادن آزمایش های تحقیقی ای هستیم که نقش ویتامین C را در بیماری های قلب و عروق، سرطان، عفونت HIV، آب مروارید، سلامت پوست و سایر حالت های فیزیولوژیک و پاتولوژیک آشکار می سازد.

برای اعتقاد به اینکه تحقیق بیشتر ثمره بیشتری خواهد داشت، دلایل خوبی وجود دارد. در حالی که افراد بدبین به عیب جویی ادامه میدهند، ده ها بررسی به شدت از نقش ویتامین C در پیشگیری از طیف وسیعی از بیماری ها حمایت می کند. تعداد پزشکانی که از این ویتامین برای درمان بیماری ها استفاده می کنند در حال افزایش است.

تصور می شود که ویتامین C در برابر سرطان های مرینشا، دهان، معده و لوزالمعده –و احتمالاً گردن رحم، راست روده و پستان- نقش محافظتی دارد. ویتامین C چگونه این نقش را ایفا می کند؟

تصور می شود که برخی از اشکال سرطان توسط رادیکال های آزاد ایجاد می شوند؛ رادیکال های آزاد مولکول هایی هستند که به طور طبیعی سرکش شده اندو از طریق دزدیدن الکترون ها برای متعادل کردن خودشان به مولکول های سالم بدن (نظیر DNA، در مورد سرطان) آسیب می رسانند. دکتر بالز فری، دانشیار بیماری های داخلی و زیست شیمی در دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون معتقد است که ویتامین C و سایر ترکیباتی که به عنوان آنتی اکسیدان ها معروفند، از طریق در اختیار گذاشتن الکترون های خودشان رادیکال های آزاد را خنثی می کنند و آسیب اکسیداتیو DNA و سایر مولکول ها را به حداقل می رسانند. نیتریت ها –مواد محافظت کننده ای که در غذاهایی مانند سوسیس و غذاهای حاضری وجود داشته و قادر به ایجاد سرطان هستند- و نیترات ها –که به طور طبیعی در سبزی ها و آب آشامیدنی یافت میشوند- نیز بوسیله ویتامین C خنثی می گردند.

اثر محافظت کننده آنتی اکسیدانی این ویتامین ممکن است تا سلامت قبل نیز پیش رود. در بررسی هایی که بر روی ویتامین C و سطح کلسترول انجام شده است، پژوهشگران متوجه شده اند افرادی که دارای ویتامین C بالایی در خون می باشند، خطر ابتلای آنها به بیماری های قلبی کمتر است.

در آزمایش های تجربی مشخص شده است که غلظت های بالای ویتامین C موجب مهار رشد سلول های عضلانی صاف در جدار شرایین نیز می شود. به گفته دکتر وادیم ایوانف سرپرست برنامه تحقیقاتی قلب و عروق در موسسه لینوس پاولینگ، فعالیت غیر طبیعی رشد این سلول ها به عنوان یکی از نخستین عوامل تکوین بیماری های قلب و عروق در نظر گرفته میشود.

نقش ویتامین C به عنوان یک آنتی اکسیدان ممکن است حتی تشکیل آب مروارید را به تاخیر بیندازد یا از بروز آن ممانعت کند. علت سودمندی ویتامین C در این مورد آن است که پرتو ماوراء بنفش و استرس اکسیداتیو در عدسی چشم، احتمالاً علل آغازگر تشکیل آب مروارید هستند. ویتامین C می تواند از آسیب ایجاد شده توسط استرس اکسیداتیو ممانعت کند.

افراد سالخورده سالهاست که درباره اثر ویتامین C بر روی بیماریشان داد سخن داده اند. پژوهش ها نشان داده اند که مصرف زیاد این ویتامین محلول در آب واقعا برخی از مهم ترین سلول های دفاعی دستگاه ایمنی بدن را فعال تر می سازد و به آن ها کمک میکند تا سریع تر به دنبال عوامل بیماریزایی چون باکتری ها و ویروس ها بگردند. به عبارت دیگر، با مصرف ویتامین C شما قادر به پیشگیری از سرماخوردگی نخواهید بود، اما احتمالاً می توانید دوره آن را کوتاه تر و شدت آن را کمتر کنید. به گفته دکتر کارول جانسون، دانشیار تغذیه در دانشگاه ایالتی آریزونا در تمپ، از طرفی ویتامین C سطح هیستامین بدن را نیز کاهش می دهد؛ هیستامین ماده شیمیایی ای است که توسط بدن رها شده و می تواند پاسخ دستگاه ایمنی را سرکوب کند. این اثر ضد هیستامینی خبر خوبی برای مبتلایان به آسم و آلرژی می باشد. پژوهشگران دانشکده پزشکی هاروارد متوجه شدند افرادی که روزانه حداقل ۲۰۰ میلی گرم ویتامین C مصرف می کردند، سی درصد کمتر از افرادی که حدود ۱۰۰ میلی گرم ویتامین C در روز مصرف می کردند، به برونشیت یا ویزینگ مبتلا می شدند.

پژوهشگران موسسه لینوس پاولینگ دریافتند که ویتامین C تکثیر HIV را در سلول های آلوده، حداقل در آزمایشگاه مهار می کند.

روزی ممکن است مبتلایان به دیابت نیز از ویتامین C استفاده کنند. یک بررسی بر روی حیوانات نشان داده است که ویتامین C به تنظیم آزاد شدن انسولین کمک می کند. بررسی بر روی انسان ثابت کرده است که ویتامین C  از تبدیل قند داخل سلول به سوربیتول جلوگیری می کند. این قند الکل، که در سلول ها انباشته می شود، موجب آسیب چشم، عصب و کلیه در افراد دیابتی می گردد.

علاوه بر تمام این ها ویتامین C که به عنوان محافظ لثه ها، مفاصل، رباط ها، جدار سرخرگ ها و پوست شناخته شده است. این ویتامین همچنین از طریق کمک به تولید کلاژن، یا همان آجر بافت ها، ترمیم زخم را تسریع می کند. دکتر جانستون می گوید: «در حدود یک سوم پروتئین بدن شما را کلاژن تشکیل میدهد، به عبارت دیگر بدن شما بدون ویتامین C ظاهر نسبتاً بدی پیدا می کند.»

هر چند اغلب مردم در مورد فواید شفابخش ویتامین C شنیده اند، اما بسیاری از آنها دچار کمبود این ماده مهم هستند. در بررسی ای که توسط دانشگاه ایالتی آریزونا انجام شد، دکتر جانستون دریافت که شصت درصد شرکت کنندگان در حدود ۱۲۵ میلی گرم ویتامین C در روز مصرف می کردند، که بیش از دو برابر مقدار نیاز روزانه است. با این حال، بین هجده تا بیست درصد از شرکت کنندگان دچار کمبود ویتامین C بوده و تقریباً سه درصد آنها دارای چنان مقداری از ویتامین C در خون بودند که قاعدتاً باید مبتلا به اسکوروی، بیماری کشنده کمبود ویتامین C که در میان ملوانان شایع بود، میشدند. دکتر جانستون می گوید: در جمعیت مورد مطالعه مشاهده کردیم که افراد دچار کمبود ویتامین C کمتر از یک وعده در روز میوه و سبزی می خوردند، بنابراین توصیه می شود که شما پنج تا نه وعده در روز از انواع میوه و سبزی استفاده کنید.»

اولین نشانه های کمبود ویتامین C شامل ضعف و خواب آلودگی است، و تاخیر در بهبود زخم پس از آن ظاهر می شود. اگر ذخایر این ویتامین در بدن کاملاً تخلیه شوند –آنچه که امروزه به ندرت روی میدهد- اسکوروی شامل زوال عقل (دمانس)، خونریزی از لثه ها، لق شدن دندان ها، خونریزی و درد عضلات، استخوان ها و مفاصل است.

مصرف بی خطر ویتامین C

اکر در قفسه داروهای داخانه محل خود جستجو کنید، ممکن است به انواع و اقسام ویتامین C برخورد کنید که تعدادشان از تعداد اتومبیل های جدید در نمایشگاه اتومبیل بیشتر است.

اما در این مورد اینکه کدام نوع را بخرید نگران نباشید. حداقل یک بررسی نشان می دهد که این موضوع اهمیتی ندارد. چه گران ترین و چه ارزان ترین نوع، هر کدام که مصرف شوند مقدار ویتامینی که به بدن می رسد یکسان است. دکتر جانستون می گوید: من انواع گران را با انواع ارزان مقایسه کردم و تفاوتی بین آنها وجود نداشت. به عبارت دیگر، افزودنی ها تغییراتی مانند بافر سازی و گران کردن، هیچ گونه تاثیری بر میزان دسترسی حیاتی دارو ندارد. ولی ممکن است یک تفاوت جزئی وجود داشته باشد: این ویتامین بافری نسبت به سایر اشکال ویتامین C در دوزهای بالا کمتر موجب اسهال می شود.

مقادیر زیاد این ویتامین بی خطر به نظر می رسد. دوزهای بسیار زیاد ویتامین C –بین پانصد و دو هزار میلی گرم هر چهار ساعت- که برای اسیدی کردن ادرار بکار می رود، بر روی طریقه جذب برخی از داروها تاثیر می گذارد. در حداقل ۵ بررسی بالینی، افرادی که روزانه ۵۰۰۰ میلی گرم این ویتامین را برای مدت بیش از سه سال مصرف می کردند، هیچ عارضه جانبی گزارش نکردند. دکتر پاولینگ دوزهای روزانه بسیار زیاد این ویتامین را برای سالهای طولانی مصرف کرد و هیچ گونه اثرات نا مطلوبی در وی گزارش نشد.

با این حال، دوزهای پانصد میلی گرم در روز افرادی که مستعد سنگ های کلیوی هستند با بروز این سنگ ها همراه است. همانطور که ذکر شد دوزهای بالای ویتامین C می تواند موجب اسهال شود. (اگر شما به این وضعیت مبتلا شدید، متخصصان توصیه می کنند مقدار ویتامین روزانه را به دوزهای منقسم تبدیل کرده و همراه با غذا در طول روز مصرف کنید.)

استرس نیاز به ویتامین C را در بدن افزایش می دهد. نیکوتین هم نیاز به ویتامین C را افزایش می دهد. به همین دلیل گروه تخصصی غذا و تغذیه انجمن تحقیقات ملی توصیه می کند که سیگاری ها روزانه صد میلی گرم ویتامین C مصرف کنند.

این ویتامین با نتایج آزمایش های خاص تشخیصی خون و ادرار تداخل دارد، همچنین ممکن است جذب ضد افسردگی های سه حلقه ای را هم مختل کند، لذا اگر این داروها را مصرف می کنید یا قصد اجام آزمایش دارید، باید پزشک خود را از مصرف ویتامین C آگاه کنید. افرادی که مبتلا به کمبود آنزیم گلوکز ۶ –فسفات د هیدروژناز در گویچه های سرخ می باشند نباید مقادیر زیادی ویتامین C مصرف کنند، زیرا ممکن است گویچه های سرخ آسیب دیده و کم خونی ظاهر شود. این کمبود آنزیمی در میان افراد آفریقایی، مدیترانه ای و آسیایی شایع تر است. برخی از متخصصان توصیه می کنند مصرف قرص های ویتامین C جویدنی محدود شود، زیرا می تواند موجب از بین رفتن مینا از سطح دندان و سایر مشکلات دندانی شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>