نوشیدنی ­ها

زنده ماندن انسان پیش از غذا، مدیون آب موجود در بدن او است. شانس زندگی بدون نوشیدنی مایعات کافی، کمتر از شانس زندگی بدون غذا خوردن است. اگر ۳ روز مایعات به بدن نرسد، علایم کم آبی در بدن ظاهر می ­شود. همچنین اگر به سرعت اقدامی برای رفع کم آبی انجام نگیرد، چند روز بعد به مرگ شخص منجر خواهد شد.

نوشیدنی ها

دلیل این امر چیست؟ زیرا ۶۵ درصد بدن انسان را آب تشکیل می ­دهد که این میزان در کوکان بیشتر هم هست.

در بسیاری از کشورها از جمله کشور ما ، مردم به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند. اما باید یادآوری کنم که بیش از ۲۰ درصد مردم دنیا به آب آشامیدنی دسترسی ندارند. در این جوامع، آب به جای آن که به آنان زندگی و حیات را هدیه کند، به دلیل آلودگی سبب مرگشان می­ شود. این چنین است که به استناد گزارش سازمان جهانی بهداشت، هر ساله حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر به دلیل در دسترس نبودن آب سالم جان خود را از دست می ­دهند.

آیا آب تصفیه شده واقعاً سالم است؟

آب تصفیه شده که از طریق لوله کشی به خانه­ های ما آمده و از طریق  شیر آب در دسترس ما قرار می­ گیرد، آب سالمی است. همچنین امروزه بطری­ های آب آشامیدنی و یا آب معدنی سالم را نیز می ­توان به آسانی همه جا یافت و خریداری کرد، اما آیا این آب ­ها به راستی سالم هستند؟

از سلامت آب تصفیه شده حتی در کشور پیشرفته ­ای مانند فرانسه نیز نمی ­توان خیلی مطمئن بود. بر پایه گزارش منتشر شده از سوی مدیریت کل سلامت و بهداشت فرانسه در سال ۲۰۰۸ میلادی، پنج میلیون فرانسوی در آن سال بطور معمول از آب شیر منازل شان نوشیده بودند که حتی در مقادیر اندک این آب غلظت بالایی از آلاینده ­ها مشاهده شده است.

میزان آلودگی آب در همه مناطق یکسان نبود. وضعیت آب تصفیه شده در مناطق “سن – اِ – مارن” و “اور – اِ – لوآر” بسیار بدتر بود، چرا که نه تنها وضعیت آب از نظر وجود آلاینده ­هایی با قابلیت سرطان زایی نگران کننده بود، بلکه مشخص شد، آب حوضچه ­های تصفیه هر پنج سال یکبار هم مورد بررسی قرار نگرفته و سلامت آن ارزیابی نشده است.

متاسفانه، آلودگی آب لوله­ کشی به وجود آلاینده ­هایی با احتمال ایجاد سرطان در بدن محدود نمی ­شود، بلکه در این آب­ ها ماده ­ای یافت شده که از سوی سازمان جهانی بهداشت در فهرست مواد کاملاً سرطان زا قرار گرفته است: آرسنیک

نتایج مطالعات متعدد، سرطان زا بودن آرسنیک را تأیید کرده و ثابت می ­کنند که آرسنیک موجود در آب آشامیدنی می ­تواند خطر ابتلا به سرطان ریه را ۳ برابر کند. این ماده همچنین می­ تواند خطر بروز سرطان مثانه و شاید پوست را هم افزایش دهد.

چرا ما به جای استفاده از آب شیر از بطری­ های آب معدنی و آشامیدنی استفاده نمی ­کنیم؟ صادقانه باید گفت که این دسته از آب­ های آشامیدنی نیز صد در صد قابل اعتماد نیستند. در حقیقت، شبکه ملی سلامت عمومی در فرانسه در سال ۱۹۹۸ میلادی میزان آرسنیک موجود در آب ­هایی را که در بطری به فروش می ­رسند، مورد بررسی قرار داد و مشخص شد که میزان آرسنیک موجود در ۲۰ نمونه از این آب­ ها از مقدار ۱۰ میکرو گرم در لیتر که در آب آشامیدنی بطور معمول وجود دارد، بیشتر است و حتی این میزان در برخی از این بطری­ ها به بیش از ۵۰ میکرو گرم در لیتر می ­رسید.

بی ­آنکه بخواهیم به مسئله احتمال بهبود وضعیت آب ­های آشامیدنی پرداخته و آن را بررسی کنیم به این امر بسنده می ­کنیم که مرکز فرانسوی “ایمنی مواد غذایی” (آفسا) در اکتبر سال ۲۰۰۰ میلادی فهرستی از نام منابع تهیه آب­ های معدنی که میزان آرسنیک موجود در آن ­ها بیش از حد معمول است، منتشر کرد.

شاید بپرسید که آیا استفاده از پارچ­ های تصفیه کننده آب که امروز استفاده از آن­ ها رایج شده می­ تواند این مشکل را حل کند، باید بگویم:  متاسفانه بررسی ­ها نشان می­دهد با وجود مشکلاتی چون وجود عناصر فلزی سنگین، نیترات ­ها، سموم و سایر آلاینده­ ها این پارچ­ ها را هم نمی ­توان راه حل قطعی برای رفع این مشکل دانست.

نیترات­ ها و نیتریت ­ها

نیترات­ ها مواد سرطان زای دیگری هستند که وارد بدن ما می ­شوند. اما میزان نیترات موجود در آب در هر منطقه از هر کشور متفاوت است. در این مورد، تنها می ­توان پیشنهاد کرد که گهگاه به اطلاعاتی که از سوی سازمان ­های ملی در مورد میزان نیترات موجود در آب­ ها منتشر می ­شود، رجوع کنید.

جدول شماره (۱)

کیفیت آب آشامیدنی در چند شهر بزرگ فرانسه

منطقهمقدار کلر میلی گرم / لیترنیترات میلی گرم / لیتر
پاریس، شبکه آبرسانی غرب۱۶/۰۳۶
برست۲۰/۰۲۵
لیل۰۶/۰۲۳
نانت۲۳/۰۱۴
پاریس، شبکه آبرسانی شرق۱۳/۰۱۱
استراسبورگ۱/۰۱۱
رن۲۰/۰۱۰
بوردو۱۶/۰۹
لیون۰۷/۰۶

 

اگر شما در منطقه ­ای سکونت دارید که میزان نیترات موجود در آب نگران کننده نیست، لازم نیست برای خرید بطری­ های آب معدنی و یا تصفیه کننده ­های خانگی هزینه کنید. اما اگر متوجه شدید که میزان نیترات موجود در آب لوله کشی محل زندگی شما زیادتر از حد معمول است، حتماً از منابع دیگر آب و یا آب معدنی ­های سالم برای مصرف خود و فرزندان تان استفاده کنید.

آب انار: بسیار مفید

در مبحث مربوط به میوه­ ها وسبری­ ها از آب میوه ­ها صحبت کردیم، اما بد ندیدم در مبحث مربوط به نوشیدنی ها هم به ذکر نکات مهمی در این باره بپردازم. نخستین مطلب در این باره، عصاره همه انواع میوه را شامل می ­شود. میوه ­ها و عصاره آن­ ها، کالری نسبتاً بالایی دارند و از آن جهت که مصرف زیاد آن­ ها سبب چاقی می ­شود باید مقدار متعادلی از آن ­ها را در رژیم

ش ۱۵۱

غذایی جای داد. امروز مطمئن هستیم که چاقی وضعیت مناسبی را برای ابتلا به برخی از سرطان­ ها ایجاد می ­کند.

در جدول بعدی مشاهده می­ کنید که آب انگور نسبت به آب آناناس کالری بیشتری دارد. پس باید نوشیدنی ها را با در نظر گرفتن میزان کالری آن­ ها انتخاب کنیم.

جدول شماره (۲)

میزان کالری و گلوسید آب میوه ­های گوناگون

عصارهمیزان کالری (کیلوکالری / ۱۰۰ میلی لیتر)میزان گلوسید (گرم / ۱۰۰ میلی لیتر)
آب انگور خالص۶۸۱۵
نکتار انبه۶۳۱۵
آب انار۶۱۱۲
نکتار زردآلو۵۹۱۳
نکتار چند میوه۵۰۱۲
آب آناناس۴۹۱۲
نکتار چند میوه خالص۴۸۱۱
آب پرتقال خالص۴۸۱۰
آب سیب خالص۴۴۱۱
آب پرتقال همراه پالپ۴۱۹
آب گریپ فورت خالص۳۷۸
سودا۴۴۱۱

آیا به راستی آب میوه­ ها در پیشگیری از ابتلا به سرطان مؤثرند؟ این فرضیه چندان هم درست نیست. در حقیقت آب میوه ­ای وجود دارد که از چندی پیش فرضیه­ هایی در مورد نقش مؤثر آن در افزایش میزان ابتلا به “ملانوم بدخیم” مطرح شده است.

این نوع از سرطان پوست که در ابتدا ظاهری همانند یک خال بسیار کوچک ۴ میلی متری دارد، یکی از خطرناک­ ترین انواع این بیماری است که در ۱۰ سال، عامل ۵۰ درصد مرگ و میر مردم فرانسه شناخته شد.

مطالعات در این زمینه نشان داد که تعداد موارد جدید این بیماری نیز رو به افزایش است. بطوری که آمار ابتلا به آن در کشورهای پیشرفته هر ۱۰ سال ۲ برابر شده است. بطور مثال تعداد مبتلایان به این بیماری در آمریکا در سال ۱۹۳۵ میلادی یک نفر از هر یک هزار و ۵۰۰ نفر بود؛ در حالی که این آمار برای سال ۲۰۰۰ میلادی، یک نفر از ۷۵ نفر اعلام شد! و این روند ادامه یافت.

از سال ­ها پیش، محققان در سراسر جهان تلاش می ­کنند برای افزایش دیوانه ­وار این بیماری دلیلی بیابند. از مدت ­ها پیش این فرضیه مطرح شد که قرار گرفتن کودکان در برابر تابش مستقیم آفتاب می ­تواند از عوامل ابتلا به این بیماری باشد. این گمان درست است و کودکان بویژه در سال­های نخست زندگی خود نباید به مدت طولانی در معرض تابش مستقیم آفتاب قرار بگیرند.

اما باید بپذیریم که در صورت اثبات صحت ایده مطرح شده، این امر نمی ­تواند به تنهایی عامل افزایش روز افزون شمار مبتلایان به ملانوم بدخیم باشد. تنها به این دلیل ساده که در طول سال ­ها با افزایش مشغله­ های کاری بویژه در کشورهای پیشرفته، زمان تفریحات ساحلی که در جریان آن بدن انسان برای مدت طولانی در معرض تابش آفتاب قرار می ­گیرد، کاهش یافته است. از سوی دیگر از سال ۱۹۸۰ میلادی پیشرفت قابل توجه در شیوه ­های حمل و نقل، سبب شده مردم بیشتری بتوانند تعطیلات خود را در سفر بگذرانند. این امر نیز نمی ­تواند رشد ابتلا به این سرطان را که از ۳۰ سال قبل آغاز شده است، توجیه کند.

سال گذشته، محققان امراض پوستی دانشگاه “تنسی” در ممفیس آمریکا نتیجه مطالعات بسیار جالب خود را در مورد علت افزایش ابتلا به ملانوم بدخیم، منتشرکردند. در این تحقیقات فرضیه نقش آب پرتقال  در شیوع این نوع سرطان پوست، مطرح شد. در حقیقت، آب پرتقال

سرشار از “فورانوکومارین” ها و بویژه “پسورالن” ها است که در مجاورت آفتاب موادی به شدت سرطان زا هستند. از یک سو محققان اعلام کردند که در مطالعات خود متوجه نکته جالبی شده­اند و آن موازی بودن منحنی ابتلا به ملانوم با منحنی مصرف آب مرکبات است. از دیگر سو، پژوهش اخیری که به روش کوهورت صورت گرفت نشان داد که تنها نوشیدن مقدار زیاد آب پرتقال خطر ابتلا به این نوع از سرطان پوستی را بالا می­برد.

اکنون این سؤال مطرح می ­شود که آیا باید از مصرف زیاد آب پرتقال اجتناب کرد؟

من دقیقاً نمی ­دانم که چه پاسخی می­ توان به این سؤال داد اما معتقدم، افرادی که خطر ابتلا به این بیماری بیش از دیگران در آن ­ها وجود دارد باید تا تکمیل این تحقیقات و شاید تا زمانی که نتیجه عکس این فرضیه به اثبات برسد از نوشیدن آب پرتقال اجتناب کنند. بیشترین خطر ابتلا در کسانی وجود دارد که موهای بلوند یا قرمز و چشم­ های سبز یا آبی دارند، افرادی که برای برنزه شده مدت طولانی زیر تابش مستقیم آفتاب قرار می ­گیرند، افرادی که خال­ های زیادی در پوست خود دارند و نیز افرادی که یکی از والدین شان به این بیماری مبتلا شده ­اند.

در مورد سایر افراد نیز فکر می ­کنم، بهتر است آب میوه ­ای مثل آب انار را که تأثیر آن در جلوگیری از ابتلا به سرطان تأیید شده است جایگزین آب پرتقال کنند.

مطالعات متعددی ثابت کرده ­اند که مصرف آب انار به میزان زیاد می­تواند گسترش سلول ­های سرطانی پروستات را کند کرده و با متوقف ساختن نظام فعالیت عوامل رشد سلولی و مسدود کردن گیرنده­ های IGF1 در سلول­ ها (همانطور که در مبحث قبلی دیدیم)، میزان مرگ سلول ­های سرطانی را افزایش دهد.

به همین ترتیب، آب انار بر سرطان­ های سینه که هورمون­ های زنانه در ایجاد آن نقش دارند، تأثیر مثبت گذاشته و فعالیت یک آنزیم کلیدی را که مسئول تکثیر سلول سرطانی در سینه است، مهار می ­کند.

انار و بویژه عصاره و پوست آن، سرشار از آنتی­اکسیدان­ هاست. تحقیقات بیانگر آن ازست که فعالیت آنتی اکسیدانی این میوه، ۳ تا ۴ برابر چای سبز است. بعلاوه، آنتی­ اکسیدان ­های موجود در انار در عملکرد خود به شیوه ­ای هماهنگ با یکدیگر عمل می­ کنند. فعالیت آنی ­اکسیدانی آب انار از فعالیت منفرد هر یک از “تانن”، “پانیکالاجین” و “اسید الاژیک” موجود در انار بسیار بیشتر است. پانیکالاجین و اسید الاژیک خاصیت سم زدایی دارند.

همچنین آب انار در محیط آزمایشگاهی توانسته است، ۳۰ تا ۱۰۰ درصد از فعالیت تکثیر سلول­ های سرطانی روده بزرگ بکاهد. همچنین در تحقیقات آزمایشگاهی دیگری مشخص شد که در میان ۲ گروه از موش ­های آزمایشگاهی مبتلا به سرطان ریه، اندازه تومور در گروهی که در دوره هشت ماهه درمان خود از آب انار استفاده کرده بودند، ۶۶ درصد کوچکتر شد.

مشاهده کردید که آب انار بسیار حائز اهمیت است و یکی از مهمترین خوراکی ­ها در پیشگیری از ابتلا به سرطان، محسوب می ­شود. داده ­های مطالعات تجربی و نیز داده ­های تحقیقات صورت گرفته در این باره­، خاصیت ضد سرطانی آب انار را تأیید می ­کند. به نظر من یکی از تحقیقات ارزش آن را دارد که به آن اشاره کنیم. این پژوهش در مورد مردانی صورت گرفت که به سرطان پروستات مبتلا بوده و پیش از این پژوهش، تحت عمل جراحی قرار گرفته بودند و نیز مردانی که نشانه عود کردن سرطان پروستات در آن­ ها ظاهر شده بود. می ­دانیم که در خون ماده­­ ای با نام “PSA” (آنتی­ ژن اختصاصی پروستات) وجود دارد که افزایش آن نشانه عود کردن این بیماری است. در وهله نخست، سرعت افزایش PSA در خون گروهی از مردان که سرطان در بدن آن­ ها در حال پیشرفت بود، مورد بررسی قرار گرفت. سپس این افراد موظف شدند که هر روز آب انار بنوشند. در پایان مشاهده شد که روند گسترش سرطان در افراد مورد آزمایش به میزان قابل توجهی کند شده است.

این تحقیق از آن رو اهمیت مطرح شدن یافت که تحقیقات قابل توجهی در مورد اثبات تأثیر بی چون و چرای مصرف آب انار در کند شدن روند سرطان، انجام نگرفته است.

خوردن انار حس خوبی را ایجاد می ­کند و خالی از فایده نیست؛ اما آب انار تأثیر مثبت و ضد سرطانی بیشتری دارد، بویژه آب انار صنعتی که می ­توان به راحتی آن­ ها را از فروشگاه ­ها تهیه کرد. در تهیه صنعتی آب انار، عصاره پوست انار و تانن آن که فعالیت آنتی ­اکسیدانی آب انار را تقویت می­ کند، حفظ می ­شود.

نوشیدنی های گرم چه خاصیتی دارند؟

پس از آب میوه ­ها به نوشیدنی های گرمی چون چای و قهوه می­ پردازیم.

نخست قهوه و پژوهشی را که در سال ۱۹۸۱ میلادی نتایج آن منتشر شد، مطرح می ­کنیم. این مطالعات نشان داد که مصرف مرتب قهوه  خطر ابتلا به سرطان پانکراس را تشدید می ­کند. حقیقت چیست؟ آیا تحقیقات دیگری هم نتیجه­ این پژوهش را تأیید کرده ­اند؟ آیا باید از قهوه ترسید؟

از زمان انتشار این تحقیق تاکنون ده ­ها پژوهش دیگر صورت گرفته است که هیچکدام نتیجه تحقیقات نخست را تأیید نکرده و حتی نشان داده­ اند که هیچ رابطه ­ای میان مصرف قهوه و بروز سرطان پانکراس وجود ندارد. این نتیجه قطعی است و حتی در گزارش صندوق جهانی تحقیقات سرطان، مورد تأیید قرار گرفته است.

جالب ­تر اینکه بدانید، ده­ ها تحقق صورت گرفته در مورد رابطه قهوه با سرطان روده بزرگ و حدود ۲۰ تحقیق در مورد رابطه این نوشیدنی با سرطان کبد نشان می­ دهد که قهوه می ­تواند حتی نقش پیشگیری کننده در ابتلا به سرطان داشته باشد.

قهوه تأثیر مشابهی هم در پیشگیری از سرطان سینه در سنین قبل از یائسگی دارد. مطالعاتی در این زمینه نشان داده است که خطر بروز سرطان سینه در زنان جوانی که روزانه دست کم ۴ فنجان قهوه می ­نوشند، کاهش می ­یابد. همچنین پژوهشی نیز بر روی یک هزار و ۶۹۰ زن که بطور موروثی ژن سرطان سینه داشتند، صورت گرفت. نتیجه آن در سال ۲۰۰۶ میلادی در نشریه بین­المللی سرطان به چاپ رسید. این بررسی ­ها نیز نشان داد، مصرف مقدار قابل توجهی قهوه (روزانه ۶ فنجان) احتمال بروز این بیماری را بسیار کاهش می ­دهد.

شایان ذکر است که قهوه مورد بررسی در همه این تحقیقات قهوه معمولی بوده و قهوه بدون کافئین که به نظر خوب است و نه بد، مورد نظر نیست.

و چای؟

چای از نوشیدنی هایی است که در دنیا به فراوانی مورد استفاده قرار می ­گیرد و سرشار از آنتی ­اکسیدان ­هاست. هر چند که چای از تنوع زیادی برخوردار است اما آنچه به عنوان ماده خوراکی ضد سرطان مورد نظر ما قرار می­ گیرد، چای سبز است.

چای سبز حاوی مقادیر زیادی آنتی ­اکسیدان است که مهمترین آن­ها “اپیگالوکاتچین – ۳- گالات” (EGCG) نام دارد. این ماده نوعی از پلی­فنول است که می ­تواند رشد تومورها را مهار کرده و سبب مرگ سلول ­های سرطانی شود. این ماده همچنین می ­تواند از تشکیل رگ­ های جدید خون ­رسان که خون تازه را در زمان تکثیر سلول­ های سرطانی به آن­ها می ­رساند، جلوگیری بعمل آورد.

در این زمینه تحقیقات متعددی صورت گرفته است که از میان آن ­ها می ­توان به پژوهش مؤسسه “مایوکلینیک” آمریکا اشاره کرد. در جریان این تحقیق، مقدار قابل توجهی چای سبز برای گروهی از بیماران که مبتلا به سرطان خون و برخی از سرطان­ های غدد لنفاوی تجویز شد و در پایان این مطالعات تأثیر مثبت این ماده به اثبات رسید. هم اکنون نیز مطالعات دیگری در آتلانتا صورت می­ گیرد تا بررسی شود که آیا پلی ­فنول ­های چای سبز می ­تواند تأثیر داروهای مورد استفاده در درمان سرطان ریه را بهبود بخشد.

به همین ترتیب، مطالعاتی که سال گذشته بر روی زخم­ های پیش سرطانی دهان صورت گرفت، نشان داد که استفاده مقادیر قابل توجه از چای سبز بطور منظم در مدت کمتر از ۳ ماه می­ تواند خطر ابتلا به سرطان­ های حفره دهانی را تا ۵۰ درصد کاهش دهد.

پس شما هم مشاهده کردید که چای سبز همانند قهوه از نوشیدنی های مفید برای سلامت انسان، محسوب می­ شود.

آیا همه انواع چای این خاصیت را دارند؟ پاسخ ما منفی است. در حقیقت، امروز دلایل قاطعی موجود است که یک نوع چای می ­تواند خطر ابتلا به سرطان مری و شاید سرطان دهان را افزایش دهد. این چای “ماته” و یا “چای پاراگوئه” نام دارد که از بو دادن، سائیدن و سپس جوشاندن این چای در آب، تهیه می ­شود. این چای در آرژانتین، پاراگوئه وشیلی به وفور مورد استفاده قرار می­ گیرد. این نوشیدنی به کرات در طول روز به صورت داغ و با نی نوشیده می ­شود. البته با تأمل بیشتر مشخص می ­شود که این چای حاوی ماده سرطان زای خاصی نیست و بیشتر شیوه نوشیدن آن است که ایجاد مشکل می ­کند؛ این چای بسیار داغ، با نی و در تمام طول روز مصرف می­ شود. به هر حال، مصرف چای ماته در کشورهایی که به آن ­ها اشاره شد، خطر ابتلا به سرطان مری را حدود ۱۵ درصد افزایش می­ دهد. پس، از نوشیدن آن و یا نوشیدن مایعات داغ به این شیوه خودداری کنید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>